ngay va ngung tho khi ngu 1

Ngáy và Hội chứng tắc nghẽn ngưng thở khi ngủ

Bs.CK2. Trần Cao Khoát

Bệnh Viện Tai Mũi Họng Sài Gòn

Giấc ngủ là nhu cầu sinh lý thiết yếu của cơ thể, ngủ giúp bảo vệ, phục hồi khả năng làm việc của hệ thần kinh và cơ thể. Do đó rối loạn giấc ngủ rất có hại cho sức khỏe và ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống hàng ngày. Có nhiều vấn đề rối loạn liên quan đến giấc ngủ như: khó ngủ, mất ngủ, mơ ngủ, ác mộng, thậm chí là rối loạn giấc ngủ do ngáy và hội chứng tắc nghẽn ngưng thở khi ngủ. Nếu bạn gặp phải tình trạng ngủ ngáy to, có từng cơn tắc nghẽn ngừng thở, mơ hoảng, ngẹn cổ không thở được,… khi dậy người mệt mỏi không thoải mái, ban ngày dễ ngủ gật, làm việc khó tập trung, … đây là trường hợp ngủ ngáy bất thường và có thể liên quan tới hội chứng tắc nghẽn ngưng thở khi ngủ.

  1. Ngủ ngáy và hội chứng tắc nghẽn ngưng thở có những ảnh hưởng và biến chứng gì?

Chứng ngủ ngáy và ngưng thở khi ngủ nếu không điều trị sẽ gây ra nhiều nguy hiểm cho sức khỏe như:

  • Ngáy to gây ồn ào, ảnh hưởng tới người xung quanh, làm người khác khó ngủ và bực bội.
  • Ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống: ngủ không ngon, sáng dậy mệt mỏi, khô họng, nhức đầu, làm việc không hiệu quả, khó tập trung, buồn ngủ và ngủ gật ban ngày, nguy hiểm, dễ gây tai nạn khi lái xe và vận hành máy móc, .…
  • Ngáy và tắc nghẽn ngưng thở khi ngủ kéo dài gây bệnh tim mạch, cao huyết áp, tăng áp lực tuần hoàn phổi dẫn tới suy tim phải, xơ phổi, tắc nghẽn phổi và suy hô hấp, ….
  • Giảm hoạt động, giảm khả năng tình dục.
  • Đặc biệt ở trẻ em đang trong độ tuổi phát triển, ngáy và hội chứng tắc nghẽn ngưng thở khi ngủ kéo dài gây ảnh hưởng đến sự phát triển vùng hàm mặt, gây lệch khớp cắn, hô hàm, mũi tẹt, … do phải há miệng để thở.
  • Tắc nghẽn gây thiếu oxy não, rối loạn giấc ngủ ảnh hưởng đến phát triển trí tuệ, tinh thần và một số bệnh lý rối loạn tâm lý khác, .…

ngay va ngung tho khi ngu 1

  1. Yếu tố nguy cơ của chứng ngáy và ngưng thở khi ngủ?

Nguyên nhân của tình trạng ngáy là do hẹp đường thở khi ngủ, đặc biệt là vùng hầu – họng – thanh quản. Nếu đường thở bị hẹp nhiều, gây triệu chứng ngáy to và cơn ngưng thở khi ngủ sẽ xuất hiện.

Yếu tố nguy cơ

  • Tuổi tác: theo thống kê ở độ tuổi 30, có 20% nam giới và 5% nữ giới bị ngủ ngáy. Đến tuối 60, con số này tăng lên 60% ở nam giới và 40% ở nữ giới. Do khi lớn tuổi, niêm mạc, mô mềm vùng hầu, khẩu cái mềm thiếu săn chắc, bên cạnh thường bị viêm xoang, vẹo vách ngăn làm hẹp hốc mũi cũng gây ngủ ngáy.
  • Cân nặng: với người thừa cân (BMI trên 27), tỉ lệ ngủ ngáy tăng gấp 3 lần và nguy cơ mắc hội chứng tắc nghẽn đường thở khi ngủ chiếm từ 15 – 50% dân số thế giới.
  1. Khi bệnh nhân bị hội chứng tắc nghẽn ngưng thở khi ngủ thì cần phải làm gì?
  • Cần đi khám bác sĩ chuyên khoa Tai Mũi Họng hoặc bác sĩ chuyên gia về ngủ ngáy để đánh giá tổng quát thể trạng, cân nặng – chiều cao, BMI, độ lớn của vòng cổ, .…
  • Phát hiện một số bệnh lý kèm theo: tim mạch, cao huyết áp, tiểu đường, ….
  • Các bệnh lý vùng Mũi – Họng – Miệng – Thanh quản và Hàm mặt, .…
  • Trẻ em thường gặp nhất là do VA và amidan viêm quá phát.
  • Chẩn đoán hội chứng ngáy và ngưng thở khi ngủ bằng cách thực hiện test chuyên sâu: đo đa kí giấc ngủ (PSG: Polysomnography) để chẩn đoán xác định nguyên nhân và mức độ tắc nghẽn – ngưng thở.
  1. Chẩn đoán ngáy và hội chứng tắc nghẽn ngưng thở khi ngủ như thế nào?

Trong điều kiện lý tưởng, tốt nhất là thực hiện đa ký giấc ngủ hay còn gọi là đo đa chức năng khi ngủ (Polysomnography) gồm đo đa kênh liên tục trong 1 đêm:

  • Điện não đồ (EEG)
  • Điện cơ kí (EMG)
  • Điện động mắt (EOG)
  • Điện tâm đồ (ECG)
  • Đo nồng độ O2 bão hòa trong máu (SPO2)
  • Đo lưu lượng khí thở qua Mũi, Miệng
  • Đo đánh giá thở gắng sức thông qua chuyển động của ngực, bụng
  • Đo áp lực không khí thở qua mũi
  • Đo cường độ âm ngáy…
  • Đa ký giấc ngủ là test đầy đủ chi tiết cho phép đánh giá chính xác, chi tiết nguyên nhân và mức độ của Ngáy và tắc nghẽn ngưng thở khi ngủ và những rối loạn giấc ngủ kèm theo.
  • Đa kí giấc ngủ (PSG) cho phép xác định nguyên nhân gây tắc nghẽn ngưng thở.
    • Nguyên nhân do tắc nghẽn ngoại biên hay OSA (Obstructive Sleep Apnea)
    • Nguyên nhân do trung ương, liên quan tới não và thần kinh trung khu hô hấp.
    • Nguyên nhân hỗn hợp ngoại biên + trung ương
  • Dựa vào kết quả có được của đa kí giấc ngủ sẽ chọn phương pháp điều trị thích hợp theo nguyên nhân.

Hiện nay, Bệnh viện Tai Mũi Họng Sài Gòn là một trong những bệnh viện tiên phong trong lãnh vực đa kí giấc ngủ, với máy Sapphire PSG – Wireless Polysomnograph (hãng Clevemed của Mỹ) với 22 kênh đo, cho phép chẩn đoán đầy đủ chi tiết Ngáy – tắc nghẽn ngưng thở và các rối loạn giấc ngủ khác.

  1. Điều trị ngáy – hội chứng tắc nghẽn ngưng thở khi ngủ như thế nào?

Điều trị theo nguyên nhân và mức độ nặng nhẹ, dựa trên kết quả phân tích của đa kí giấc ngủ:

Nhẹ:

  • Hướng dẫn người bệnh tập thể dục đều đặn, thay đổi lối sống sinh hoạt, ăn uống điều độ, giảm rượu bia, thuốc lá, điều trị chống trào ngược.
  • Hạn chế dùng thuốc ngủ.
  • Đặc biệt phải duy trì cân nặng cân đối và chiều cao thích hợp (BMI: 18 – 24).
  • Khám sức khỏe định kỳ, điều trị các bệnh lý nội khoa nếu có như: bệnh lý đường hô hấp, bệnh lý tim mạch, cao huyết áp, bệnh lý về chuyển hóa, bệnh tiểu đường…bệnh lý trào ngược dạ dày – thực quản.
  • Hướng dẫn bệnh nhân thay đổi chọn tư thế nằm khi ngủ phù hợp để giảm ngáy.

Nặng: Khi các biện pháp trên không hiệu quả.

  • Hỗ trợ thở máy tạo áp lực dương liên tục khi ngủ, gọi là thở CPAP, mục đích tạo áp lực dương trong đường thở, chống xẹp đường thở gây tắc nghẽn khi ngủ. thở CPAP hiệu quả trên bệnh nhân với hội chứng ngưng thở khi ngủ do nguyên nhân thần kinh trung ương.
  • Trong trường hợp tìm được nguyên nhân tắc nghẽn ngoại biên đường hô hấp trên thì xử trí bằng phẫu thuật can thiệp, dựa theo nguyên nhân. Ví dụ như: Cắt cuốn mũi, chỉnh hình vách ngăn. Nạo VA, Phẫu thuật chỉnh hình màn hầu, chỉnh hình lưỡi gà, cắt amidan, phẫu thuật chỉnh hàm, mang dụng cụ chống tụt lưỡi, …. Đặc biệt ở trẻ em, cắt amidan và nạo VA mang lại hiệu quả cao trong điều trị tắc nghẽn đường thở và ngủ ngáy.
  1. Những điều cần biết về đo Đa ký giấc ngủ (Polysomnography) tại Bệnh viện Tai Mũi Họng Sài Gòn
  • Bạn có mặt tại bệnh viện lúc 20 giờ tối, cùng với người nhà. Bạn sẽ ngủ lại tại bệnh viên một đêm.
  • Chuyên viên sẽ hướng dẫn bạn gắn các điện cực.
  • Khi bạn ngủ, máy sẽ tiến hành đo trong khoảng 10 giờ.
  • Các thông số sẽ được lưu giữ để Bác sĩ chuyên gia chẩn đoán và đề ra phương pháp điều trị phù hợp.

chua tri ngay va ngung tho khi ngu

Khi có ngáy và nghi ngờ có hội chứng tắc nghẽn ngưng thở khi ngủ cần đi khám bác sĩ Tai Mũi Họng hay bác sĩ chuyên gia về ngủ ngáy  để được khám nội soi Tai Mũi Họng và đánh giá tổng quát. Trong trường hợp cần thiết thì cần làm đa ký giấc ngủ (PSG: Polysomnography) để chẩn đoán chính xác, tìm nguyên nhân và điều trị theo nguyên nhân

Hãy liên lạc ngay với Khoa Ngủ Ngáy của Bệnh Viện Tai Mũi Họng Sài Gòn để được tư vấn và hướng dẫn khi gặp phải Hội chứng ngáy và tắt nghẽn ngưng thở khi ngủ!

BỆNH VIỆN TAI MŨI HỌNG SÀI GÒN

Số 1-3, 9-15 Trịnh Văn Cấn, Phường Cầu Ông Lãnh, Quận 1, Tp. Hồ Chí Minh

Email: cskh@taimuihongsg.com

Fanpage: https://www.facebook.com/benhvientaimuihongsg

 

Hotline        (028) 38.213.456