Bệnh viêm xoang cấp là gì, nguyên nhân và cách điều trị

Bệnh viêm xoang cấp là gì, nguyên nhân và cách điều trị

TS.BS.CKII. Hoàng Lương

Giám đốc bệnh viện tai Mũi họng Sài Gòn

“Tỷ lệ viêm xoang ở Việt Nam khoảng 2-5% dân số. Bệnh gặp ở mọi lứa tuổi, trong đó người dân sống ở thành phố bị viêm xoang nhiều hơn ở nông thôn.”

1. Xoang nằm ở đâu?

Xoang là các hốc rỗng nằm hai bên hốc mũi, cạnh hốc mắt. Ở người trưởng thành, trên mặt có 4 nhóm xoang nằm đối xứng hai bên hốc mũi. Mỗi bên mặt có: 01 xoang trán; 15 – 17 xoang sàng; 01 xoang bướm và 01 xoang hàm.

Mỗi xoang có một lỗ thông, thông từ trong xoang ra hốc mũi. Phủ bên trong các xoang là lớp niêm mạc, rất mỏng, có chức năng hấp thu oxy, thải bỏ dịch và xác vi khuẩn ra khỏi xoang.

Bệnh viêm xoang cấp - Bệnh viện Tai Mũi Họng Sài Gòn

2. Bệnh Viêm xoang cấp là gì?

Viêm xoang là tình trạng tắc các lỗ thông. Bình thường các ống thông này dẫn không khí vào xoang và dẫn lưu dịch, xác vi khuẩn ra hốc mũi. Khi  xoang bị viêm các lỗ thông bị tắc, gây tình trạng ứ dịch trong xoang, cộng với sự nhiễm khuẩn, làm chúng ta thấy dịch chảy xuống họng đặc, có màu trắng hay màu vàng, khi thở có mùi hôi. Hiện tượng nghẹt mũi xảy ra do phù nề niêm mạc hốc mũi.

Bệnh viêm xoang cấp - Bệnh viện Tai Mũi Họng Sài Gòn

Tỷ lệ viêm xoang ở Việt Nam khoảng 2-5% dân số. Bệnh gặp ở mọi lứa tuổi, trong đó người dân sống ở thành phố bị viêm xoang nhiều hơn ở nông thôn.

Viêm xoang cấp là tình trạng viêm niêm mạc xoang xảy ra lần đầu. Ở những người bị viêm xoang mãn tính thỉnh thoảng có viêm xoang đợt cấp.

3. Nguyên nhân nào gây ra viêm xoang cấp

  • Do nhiễm khuẩn: Sau khi bị cảm cúm, viêm amidan, viêm mũi dị ứng.
  • Do cơ địa bị dị ứng với phấn hoa, bụi nhà, lông thú, vi sinh vật.
  • Do nấm trong môi trường làm nông nghiệp, nấm trong không khí.
  • Do bệnh viêm răng hàm trên, viêm hốc mắt.
  • Do chấn thương ở vùng xoang dẫn đến tắc các lỗ thông xoang, lệch vách ngăn, dị vật hốc mũi.
  • Do có điều kiện thuận lợi cho việc viêm xoang: tiếp xúc tường xuyên với hóa chất, không khí ô nhiễm, tiểu đường, suy giảm miễn dịch.

Bệnh viêm xoang cấp - Bệnh viện Tai Mũi Họng Sài Gòn

Hình A. Vẹo vách ngăn làm cản trở đường dẫn lưu khí, dịch gây biến chứng viêm xoang.

Hình B. Viêm mũi dị ứng gây phù nề cuốn mũi, nghẹt mũi dẫn đến viêm xoang.

4. Biểu hiện của bệnh viêm xoang cấp

  • Nghẹt mũi ngay từ ngày đầu sau cảm cúm, viêm amidan.
  • Sốt nhẹ 38 – 39 độ.
  • Đau đầu dữ dội vùng má, trán, hốc mắt.
  • Khô cổ, rát cổ.
  • Có thể chảy dịch nhày, trong, sau đó chuyển sang màu trắng hay vàng đặc.

Kết quả nội soi hốc mũi: Cuốn mũi hai bên phù nề, niêm mạc màu đỏ, khe mũi hẹp, có dịch trong chảy ra từ khe mũi.

Kết quả chụp X quang: Phim Blondeau, Hirtz có hình ảnh các xoang bị mờ, nhưng không chính xác vì nhiều xoang bị chồng trên một phim.

Kết quả chụp CT Scanner: Cho hình ảnh rõ ràng các xoang bị ứ dịch, mờ.

5. Chẩn đoán

Chẩn đoán viêm xoang cấp: thường người bệnh có tiền sử bị cảm cúm, viêm amidan trước đó, có tiền sử dị ứng.

Triệu chứng sớm: nghẹt mũi, nhức đầu dữ dội, khác với triệu chứng viêm xoang mãn ít khi nhức đầu dữ dội.

Hình ảnh nội soi mũi xoang và phim CT chụp xoang có ý nghĩa quan trọng giúp cho chẩn đoán bệnh viêm xoang chính xác.

6. Điều trị viêm xoang thế nào?

Điều trị nội khoa là ưu tiên trong điều trị viêm xoang cấp.

Thuốc:

  • Kháng sinh
  • Kháng viêm, chống phù nề.
  • Giảm đau.
  • Thuốc co mạch.
  • Nước muối sinh lý xịt mũi.

Rửa xoang:

Rửa xoang bằng phương pháp Proetz một đợt, nếu đau đầu khi rửa nên dừng không rửa nữa.

Chế độ dinh dưỡng:

Ăn nhẹ, đủ dinh dưỡng.

7. Viêm xoang gây biến chứng gì?

  • Viêm họng mãn, viêm phế quản, viêm phổi.
  • Viêm thanh quản mãn gây khàn tiếng.
  • Viêm màng não, viêm não.

Search

+