5 thói quen hằng ngày có thể khiến đau tai, viêm tai giữa dễ tái diễn

Đau tai, ù tai, cảm giác đầy tai hoặc nghe kém là những triệu chứng thường gặp ở cả người lớn và trẻ em. Đáng chú ý, một số người thường xuyên bị đau tai hoặc viêm tai giữa tái phát dù đã từng điều trị.

Bên cạnh các yếu tố về cấu trúc tai, độ tuổi và bệnh lý đường hô hấp, một số thói quen sinh hoạt hằng ngày có thể làm tăng nguy cơ mắc các bệnh lý về tai hoặc khiến tình trạng viêm dễ tái diễn.

Vậy những thói quen nào cần thay đổi để bảo vệ sức khỏe đôi tai?

1. Thường xuyên ngoáy tai hoặc vệ sinh tai quá sâu

Nhiều người có thói quen sử dụng tăm bông, dụng cụ lấy ráy tai hoặc các vật nhỏ để vệ sinh sâu bên trong ống tai.

Tuy nhiên, việc ngoáy tai thường xuyên có thể làm trầy xước da ống tai, đẩy ráy tai vào sâu hơn hoặc gây tổn thương màng nhĩ.

Khi lớp da bảo vệ ống tai bị tổn thương, nguy cơ viêm tai ngoài có thể tăng lên, gây đau tai, ngứa tai hoặc chảy dịch.

Cần lưu ý: Ngoáy tai không phải là nguyên nhân trực tiếp thường gặp gây viêm tai giữa. Tuy nhiên, thói quen này có thể gây đau tai tái diễn do các bệnh lý của ống tai ngoài.

Lời khuyên:

• Chỉ lau nhẹ vùng vành tai và cửa ống tai ngoài.
• Không đưa tăm bông hoặc vật nhọn vào sâu bên trong tai.
• Nếu ráy tai gây bít tắc, đau hoặc nghe kém, nên đến cơ sở y tế để được kiểm tra.

2. Để nước đọng trong tai sau khi bơi hoặc tắm

Sau khi bơi hoặc tắm, một số người thường bỏ qua cảm giác nước còn đọng trong tai.

Môi trường ẩm kéo dài trong ống tai có thể làm thay đổi hàng rào bảo vệ tự nhiên của da, tạo điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn phát triển và gây viêm tai ngoài.

Tình trạng này thường gặp ở người bơi lội thường xuyên hoặc có tiền sử viêm ống tai ngoài.

Lời khuyên:

• Nghiêng đầu nhẹ để nước thoát ra ngoài sau khi bơi hoặc tắm.
• Dùng khăn sạch, mềm lau khô vành tai.
• Tránh đưa tăm bông sâu vào tai để thấm nước.
• Nếu đau tai, ngứa tai hoặc chảy dịch sau khi bơi, nên đi khám.

Lưu ý: Nước vào ống tai khi màng nhĩ còn nguyên vẹn thường không trực tiếp gây viêm tai giữa. Nguy cơ cần được đánh giá khác đi ở người có thủng màng nhĩ hoặc đặt ống thông khí.

3. Thường xuyên tiếp xúc với khói thuốc lá

Khói thuốc lá không chỉ ảnh hưởng đến phổi mà còn liên quan đến nguy cơ mắc bệnh lý tai giữa, đặc biệt ở trẻ nhỏ.

Việc tiếp xúc với khói thuốc thụ động có thể gây kích ứng đường hô hấp, ảnh hưởng đến hoạt động của hệ thống làm sạch chất nhầy và chức năng vòi nhĩ.

Khi vòi nhĩ hoạt động không hiệu quả, dịch có thể tích tụ phía sau màng nhĩ, tạo điều kiện thuận lợi cho tình trạng viêm tai giữa xuất hiện.

Nhiều nghiên cứu ghi nhận trẻ em sống trong môi trường có khói thuốc có nguy cơ mắc viêm tai giữa cao hơn.

Lời khuyên:

• Không hút thuốc trong nhà hoặc trong ô tô.
• Hạn chế tối đa việc trẻ tiếp xúc với khói thuốc thụ động.
• Duy trì không gian sinh hoạt thông thoáng, không khói thuốc.

Đây là một trong những yếu tố nguy cơ có thể thay đổi để góp phần phòng ngừa viêm tai giữa ở trẻ em.

4. Chưa chú ý phòng ngừa các bệnh nhiễm trùng đường hô hấp

Viêm tai giữa cấp thường xuất hiện sau những đợt cảm lạnh, cúm hoặc nhiễm trùng đường hô hấp trên.

Khi niêm mạc mũi họng bị viêm, vòi nhĩ có thể bị phù nề và hoạt động kém hiệu quả, khiến dịch tích tụ trong tai giữa.

Đặc biệt, trẻ nhỏ có cấu trúc vòi nhĩ ngắn, hẹp và nằm ngang hơn người lớn nên dễ gặp tình trạng này.

Các thói quen như ít rửa tay, thường xuyên đưa tay lên mũi miệng hoặc dùng chung vật dụng cá nhân khi đang mắc bệnh hô hấp có thể làm tăng nguy cơ lây nhiễm.

Lời khuyên:

• Rửa tay thường xuyên bằng xà phòng và nước sạch.
• Che miệng, mũi khi ho hoặc hắt hơi.
• Hạn chế tiếp xúc gần với người đang mắc bệnh hô hấp.
• Tiêm chủng đầy đủ theo khuyến cáo, đặc biệt là vắc xin cúm và phế cầu phù hợp với độ tuổi.

Chủ động phòng ngừa nhiễm trùng đường hô hấp cũng góp phần giảm nguy cơ viêm tai giữa.

5. Cho trẻ bú bình khi nằm hoặc ngậm bình sữa lúc ngủ

Đây là thói quen cần đặc biệt lưu ý ở gia đình có trẻ nhỏ.

Việc cho trẻ bú bình khi nằm hoặc để trẻ ngậm bình sữa trong lúc ngủ có liên quan đến nguy cơ viêm tai giữa ở trẻ em.

Các yếu tố như tư thế bú, chức năng vòi nhĩ và tình trạng dịch tiết vùng mũi họng có thể góp phần vào mối liên quan này.

Lời khuyên:

• Bế trẻ ở tư thế đầu cao phù hợp khi bú bình.
• Không kê hoặc cố định bình sữa để trẻ tự bú khi không có người hỗ trợ.
• Không để trẻ ngậm bình sữa khi ngủ.
• Khuyến khích nuôi con bằng sữa mẹ theo các khuyến cáo phù hợp với mẹ và bé.

Đối với trẻ thường xuyên viêm tai giữa, phụ huynh nên trao đổi với bác sĩ về các yếu tố nguy cơ có thể điều chỉnh trong sinh hoạt.

6. Vì sao viêm tai giữa vẫn có thể tái phát dù đã thay đổi thói quen?

Không phải tất cả trường hợp viêm tai giữa tái phát đều xuất phát từ thói quen sinh hoạt.

Một số yếu tố khác có thể liên quan gồm:

• Trẻ nhỏ có cấu trúc vòi nhĩ chưa phát triển hoàn thiện.
• Nhiễm trùng đường hô hấp trên lặp lại nhiều lần.
• Phì đại VA hoặc các vấn đề ảnh hưởng đến chức năng vòi nhĩ.
• Một số bệnh lý nền hoặc bất thường cấu trúc vùng tai mũi họng.
• Dịch tai giữa tồn lưu sau đợt viêm trước đó.

Cần phân biệt viêm tai giữa cấp tái phát với tình trạng ứ dịch tai giữa kéo dài, bởi hai tình trạng này có thể có hướng theo dõi và xử trí khác nhau.

Nếu người bệnh thường xuyên đau tai hoặc viêm tai giữa, việc thăm khám chuyên khoa sẽ giúp xác định nguyên nhân thay vì chỉ tự điều chỉnh thói quen tại nhà.

7. Khi nào cần khám chuyên khoa Tai Mũi Họng?

Người bệnh nên đi khám khi có một trong những biểu hiện sau:

• Đau tai kéo dài, tái diễn nhiều lần hoặc ngày càng tăng.
• Đau tai kèm sốt, chảy dịch tai hoặc nghe kém.
• Trẻ quấy khóc, khó ngủ, thường xuyên kéo tai hoặc phản ứng kém với âm thanh.
• Cảm giác ù tai, đầy tai kéo dài sau khi đã hết các triệu chứng cảm cúm.
• Từng điều trị viêm tai giữa nhưng triệu chứng xuất hiện trở lại.

Đối với trẻ em, viêm tai giữa cấp tái phát thường được xác định khi có từ 3 đợt trở lên trong 6 tháng hoặc 4 đợt trở lên trong 12 tháng, trong đó có ít nhất một đợt trong 6 tháng gần nhất. Việc xác nhận cần dựa trên chẩn đoán của bác sĩ.

Nếu xuất hiện sưng đau sau tai, yếu mặt, chóng mặt dữ dội, đau đầu dữ dội hoặc nghe kém đột ngột, người bệnh cần được đánh giá y tế khẩn cấp.

8. Chủ động bảo vệ sức khỏe đôi tai tại Bệnh viện Tai Mũi Họng Sài Gòn

Đau tai tái diễn có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau, không chỉ riêng viêm tai giữa.

Khi xuất hiện triệu chứng đau tai, ù tai, nghe kém hoặc chảy dịch tai kéo dài, người bệnh có thể đến Bệnh viện Tai Mũi Họng Sài Gòn để được bác sĩ chuyên khoa thăm khám, đánh giá tình trạng tai và tư vấn hướng xử trí phù hợp.

Đối với trẻ có tiền sử viêm tai giữa nhiều lần, việc theo dõi tình trạng màng nhĩ, chức năng tai giữa và khả năng nghe có ý nghĩa quan trọng trong quá trình chăm sóc sức khỏe.

Thay đổi những thói quen chưa phù hợp là bước đơn giản giúp bảo vệ đôi tai mỗi ngày. Tuy nhiên, nếu đau tai hoặc viêm tai giữa thường xuyên tái diễn, người bệnh không nên chủ quan hoặc tự ý sử dụng thuốc mà cần được thăm khám để xác định nguyên nhân.

Thông tin trong bài viết mang tính giáo dục sức khỏe, không thay thế việc chẩn đoán và điều trị trực tiếp của bác sĩ.

Lưu ý: Nội dung mang tính tham khảo, không thay thế cho chẩn đoán và điều trị của bác sĩ.

Địa chỉ: 1–3 và 6–8 Trịnh Văn Cấn, Phường Bến Thành, TP.HCM.

Hotline: (028) 38 213 456

Website: https://taimuihongsg.com

Đặt Hẹn Khám Bệnh Online: https://taimuihongsg.com/dat-hen-kham-benh/