5 thói quen hằng ngày có thể làm khàn tiếng dễ tái diễn

Bạn có từng gặp tình trạng giọng nói vừa trở lại bình thường sau vài ngày nghỉ ngơi nhưng không lâu sau lại tiếp tục khàn, rè hoặc hụt hơi khi nói? Nhiều người cho rằng khàn tiếng chỉ xuất hiện khi bị cảm cúm, viêm họng hoặc nói quá nhiều. Tuy nhiên, khàn tiếng dễ tái diễn đôi khi còn liên quan đến những thói quen sinh hoạt hằng ngày mà chúng ta ít chú ý.

Từ việc nói lớn trong môi trường ồn ào, thường xuyên hắng giọng đến uống không đủ nước, những thói quen tưởng chừng đơn giản có thể khiến dây thanh phải hoạt động quá sức hoặc dễ bị kích ứng.

Vậy đâu là 5 thói quen có thể khiến khàn tiếng lặp đi lặp lại? Làm thế nào để bảo vệ giọng nói tốt hơn? Hãy cùng tìm hiểu trong bài viết dưới đây.

Khàn tiếng là gì? Vì sao khàn tiếng dễ tái diễn?

Khàn tiếng là tình trạng giọng nói thay đổi so với bình thường, có thể trở nên khàn, rè, yếu, hụt hơi hoặc khó phát ra âm thanh rõ ràng.

Giọng nói được tạo ra nhờ sự rung động của hai dây thanh nằm trong thanh quản. Khi dây thanh bị viêm, phù nề, kích ứng hoặc hoạt động không hiệu quả, chất lượng giọng nói có thể thay đổi.

Khàn tiếng có thể xuất hiện do nhiều nguyên nhân như:

• Viêm thanh quản sau nhiễm virus đường hô hấp.
• Nói nhiều, nói lớn hoặc sử dụng giọng nói sai cách.
• Kích ứng thanh quản do khói thuốc và các chất kích thích.
• Trào ngược dạ dày – thực quản hoặc trào ngược họng – thanh quản ở một số người.
• Các tổn thương lành tính tại dây thanh như hạt xơ hoặc polyp.
• Một số bệnh lý thần kinh hoặc bệnh lý thanh quản khác.

Khàn tiếng dễ tái diễn không nhất thiết chỉ do thói quen sinh hoạt. Nếu triệu chứng xuất hiện nhiều lần hoặc kéo dài, người bệnh cần được đánh giá để xác định nguyên nhân thực sự.

5 thói quen hằng ngày có thể làm khàn tiếng dễ tái diễn

1. Nói quá nhiều, nói lớn hoặc thường xuyên la hét

Đây là một trong những thói quen dễ gây ảnh hưởng đến giọng nói, đặc biệt ở những người phải giao tiếp liên tục như giáo viên, nhân viên tư vấn, nhân viên bán hàng, người dẫn chương trình hoặc ca sĩ.

 

Khi nói lớn hoặc nói trong thời gian dài mà không nghỉ, hai dây thanh phải rung động liên tục. Nếu tình trạng này lặp lại thường xuyên, dây thanh có thể bị kích ứng, phù nề hoặc hình thành một số tổn thương do sử dụng giọng nói quá mức.

Bạn có thể nhận thấy:

• Giọng nói khàn hơn vào cuối ngày.
• Cảm giác mỏi cổ họng sau khi nói nhiều.
• Khó nói to hoặc lên giọng cao như bình thường.
• Giọng cải thiện sau khi nghỉ nhưng dễ khàn trở lại khi tiếp tục làm việc.

Cách điều chỉnh:

• Nghỉ giọng từng khoảng ngắn trong ngày.
• Sử dụng micro khi cần nói trước nhiều người.
• Hạn chế cố nói át tiếng ồn.
• Nói với âm lượng vừa phải, thoải mái.
• Tránh cố tiếp tục nói hoặc hát khi giọng đã khàn, mệt.

Đặc biệt, không nên cố nói thầm liên tục để thay thế giọng nói bình thường vì kiểu nói thầm gắng sức cũng có thể làm tăng căng thẳng ở thanh quản.

2. Thường xuyên hắng giọng hoặc cố khạc đờm

Nhiều người có thói quen hắng giọng mỗi khi cảm thấy vướng họng, có dịch nhầy hoặc muốn giọng nói trở nên rõ hơn.

Tuy nhiên, hành động hắng giọng mạnh và lặp đi lặp lại có thể khiến hai dây thanh va chạm nhiều lần, làm tăng kích ứng và cảm giác khó chịu.

Điều này đôi khi tạo thành một vòng lặp: cảm giác vướng họng khiến người bệnh hắng giọng, sau đó thanh quản tiếp tục bị kích ứng và lại xuất hiện nhu cầu hắng giọng.

Cách điều chỉnh:

• Thử uống một ngụm nước nhỏ khi cảm thấy vướng họng.
• Nuốt nhẹ thay vì liên tục hắng giọng.
• Tránh cố khạc mạnh khi không cần thiết.
• Khám bác sĩ nếu cảm giác vướng họng, nhiều dịch nhầy hoặc ho kéo dài.

Thói quen hắng giọng thường xuyên có thể liên quan đến nhiều nguyên nhân như viêm mũi xoang, dị ứng hoặc trào ngược. Vì vậy, nếu triệu chứng kéo dài, cần xác định và xử lý nguyên nhân thay vì chỉ cố ngừng hắng giọng.

3. Uống ít nước, để cổ họng thường xuyên bị khô

Cơ thể cần được cung cấp đủ nước để duy trì hoạt động bình thường của các mô, bao gồm niêm mạc đường hô hấp và thanh quản.

Khi uống không đủ nước, đặc biệt trong môi trường điều hòa hoặc không khí khô, người bệnh có thể cảm thấy khô họng, khó chịu khi nói và phải gắng sức hơn để phát âm.

Những người làm việc trong văn phòng, thường xuyên sử dụng giọng nói hoặc ít có thói quen uống nước trong ngày cần chú ý điều này.

Cách điều chỉnh:

• Uống nước đều đặn trong ngày theo nhu cầu cơ thể.
• Đặt nước uống ở vị trí dễ lấy khi làm việc.
• Hạn chế để không khí trong phòng quá khô.
• Nghỉ giọng khi cảm thấy mỏi hoặc khô họng.
• Trao đổi với bác sĩ nếu đang dùng thuốc có thể gây khô miệng, khô họng.

Không có một lượng nước cố định phù hợp với tất cả mọi người. Nhu cầu nước phụ thuộc vào thể trạng, mức độ vận động, môi trường và tình trạng sức khỏe.

Theo Viện Quốc gia Hoa Kỳ về Điếc và các Rối loạn Giao tiếp (NIDCD), duy trì đủ nước và cho giọng nói nghỉ ngơi trong ngày là những biện pháp quan trọng để chăm sóc giọng nói.

Tham khảo: NIDCD – Taking Care of Your Voice.

4. Hút thuốc lá hoặc thường xuyên tiếp xúc với khói thuốc

Khói thuốc chứa nhiều chất có khả năng gây kích ứng đường hô hấp và thanh quản.

Việc tiếp xúc với khói thuốc trong thời gian dài có thể góp phần gây viêm, phù nề dây thanh, ho kéo dài và thay đổi chất lượng giọng nói.

Ở một số người, giọng có thể trở nên trầm, khàn hoặc rè hơn bình thường.

Không chỉ người trực tiếp hút thuốc, người thường xuyên hít phải khói thuốc thụ động cũng có thể bị ảnh hưởng.

Cách điều chỉnh:

• Ngừng hút thuốc lá và tránh sử dụng các sản phẩm thuốc lá.
• Hạn chế tiếp xúc với khói thuốc thụ động.
• Duy trì môi trường sống và làm việc thông thoáng.
• Khám chuyên khoa nếu khàn tiếng kéo dài, đặc biệt ở người có tiền sử hút thuốc.

Khàn tiếng dai dẳng ở người hút thuốc không nên được xem đơn thuần là hiện tượng “khàn giọng do thuốc lá”, bởi cần loại trừ các bệnh lý thanh quản khác.

5. Ăn quá sát giờ ngủ và duy trì thói quen dễ làm nặng trào ngược

Không phải trường hợp khàn tiếng nào cũng bắt nguồn trực tiếp từ dây thanh. Ở một số người, trào ngược dạ dày – thực quản hoặc trào ngược họng – thanh quản có thể góp phần gây kích ứng vùng họng và thanh quản.

Khi dịch dạ dày trào ngược lên cao, người bệnh có thể xuất hiện các biểu hiện như:

• Khàn tiếng, đặc biệt sau khi ngủ dậy.
• Cảm giác vướng họng.
• Thường xuyên hắng giọng.
• Ho kéo dài hoặc khó chịu vùng họng.

Một số thói quen có thể làm triệu chứng trào ngược nặng hơn ở người nhạy cảm, chẳng hạn như ăn quá no, nằm ngay sau khi ăn hoặc thường xuyên dùng những thực phẩm kích thích triệu chứng của bản thân.

Cách điều chỉnh:

• Tránh nằm ngay sau khi ăn.
• Cân nhắc kết thúc bữa ăn trước giờ ngủ khoảng 2–3 giờ nếu thường có triệu chứng trào ngược về đêm.
• Không ăn quá no vào buổi tối.
• Nhận biết và hạn chế những thực phẩm, đồ uống khiến triệu chứng trào ngược của bản thân nặng hơn.
• Khám bác sĩ nếu triệu chứng tái diễn thường xuyên.

Tuy nhiên, không nên tự kết luận khàn tiếng là do trào ngược chỉ dựa vào cảm giác vướng họng hoặc khàn giọng buổi sáng.

Tham khảo: Cleveland Clinic – Laryngopharyngeal Reflux.

Những dấu hiệu cho thấy khàn tiếng cần được chú ý

Khàn tiếng sau khi nói nhiều hoặc mắc bệnh hô hấp cấp tính có thể cải thiện khi nguyên nhân được giải quyết và giọng nói được nghỉ ngơi phù hợp.

Tuy nhiên, người bệnh không nên chủ quan khi xuất hiện những biểu hiện sau:

• Khàn tiếng kéo dài và không có dấu hiệu cải thiện.
• Khàn tiếng tái phát nhiều lần, ảnh hưởng đến công việc hoặc sinh hoạt.
• Giọng nói ngày càng yếu, rè hoặc khó phát âm.
• Đau khi nói hoặc khi nuốt.
• Có khối bất thường ở cổ.
• Ho ra máu hoặc xuất hiện triệu chứng bất thường khác.

Nếu khàn tiếng không cải thiện trong vòng 4 tuần, người bệnh cần được nội soi thanh quản hoặc chuyển khám bác sĩ có khả năng thực hiện nội soi thanh quản. Trường hợp có dấu hiệu nghi ngờ bệnh lý nghiêm trọng, việc đánh giá cần tiến hành sớm hơn, không phải chờ đủ 4 tuần.

Đặc biệt, nếu xuất hiện khó thở, thở rít hoặc khó nuốt nghiêm trọng, cần được đánh giá y tế khẩn cấp.

Khàn tiếng dễ tái diễn có cần nội soi thanh quản không?

Không phải tất cả trường hợp khàn tiếng đều cần nội soi ngay từ đầu.

Tuy nhiên, khi khàn tiếng kéo dài, tái phát nhiều lần hoặc có dấu hiệu bất thường, bác sĩ Tai Mũi Họng có thể chỉ định nội soi thanh quản để quan sát dây thanh và các cấu trúc liên quan.

Nội soi giúp bác sĩ đánh giá:

• Tình trạng viêm hoặc phù nề dây thanh.
• Một số tổn thương lành tính như hạt xơ, polyp hoặc nang dây thanh.
• Khả năng vận động của dây thanh.
• Những bất thường khác cần kiểm tra chuyên sâu.

Tùy kết quả thăm khám, bác sĩ có thể tư vấn điều chỉnh thói quen sử dụng giọng nói, điều trị nguyên nhân liên quan hoặc chỉ định phương pháp điều trị phù hợp.

Không nên tự ý sử dụng kháng sinh, corticoid hoặc thuốc điều trị trào ngược chỉ để xử lý khàn tiếng khi chưa xác định nguyên nhân.

Cách bảo vệ giọng nói, hạn chế khàn tiếng tái diễn

Bên cạnh việc thay đổi 5 thói quen kể trên, bạn có thể chủ động chăm sóc giọng nói thông qua những biện pháp đơn giản:

1. Sử dụng giọng nói hợp lý: Không cố nói lớn, la hét hoặc nói liên tục khi giọng đã mệt.
2. Dành thời gian nghỉ giọng: Đặc biệt nếu công việc yêu cầu giao tiếp nhiều.
3. Uống đủ nước: Giữ cơ thể được cung cấp nước phù hợp trong ngày.
4. Tránh khói thuốc: Hạn chế các yếu tố có thể kích ứng thanh quản.
5. Chú ý triệu chứng kéo dài: Thăm khám để xác định nguyên nhân thay vì tự điều trị nhiều lần.

Những biện pháp này có thể hỗ trợ bảo vệ giọng nói, nhưng không thay thế điều trị nếu khàn tiếng xuất phát từ bệnh lý thực thể tại thanh quản.

Đừng để những thói quen nhỏ ảnh hưởng đến giọng nói mỗi ngày

Khàn tiếng dễ tái diễn có thể liên quan đến những thói quen quen thuộc như nói quá nhiều, thường xuyên hắng giọng, uống ít nước, tiếp xúc với khói thuốc hoặc sinh hoạt làm nặng triệu chứng trào ngược.

Điều chỉnh những thói quen này là bước quan trọng để chăm sóc và bảo vệ giọng nói. Tuy nhiên, nếu tình trạng khàn tiếng kéo dài, tái phát thường xuyên hoặc ảnh hưởng đến công việc và sinh hoạt, người bệnh cần được thăm khám để xác định nguyên nhân.

Tại Bệnh viện Tai Mũi Họng Sài Gòn, người bệnh có các biểu hiện khàn tiếng, thay đổi giọng nói hoặc khó chịu kéo dài ở vùng họng có thể được bác sĩ chuyên khoa thăm khám và tư vấn hướng kiểm tra, xử trí phù hợp.

Chăm sóc giọng nói đúng cách hôm nay để hạn chế những ảnh hưởng không mong muốn trong sinh hoạt và giao tiếp hằng ngày.

Bài viết mang tính cung cấp kiến thức sức khỏe, không thay thế việc thăm khám, chẩn đoán hoặc điều trị trực tiếp của bác sĩ.

Địa chỉ: 1–3 và 6–8 Trịnh Văn Cấn, Phường Bến Thành, TP.HCM.

Hotline: (028) 38 213 456

Website: https://taimuihongsg.com

Đặt Hẹn Khám Bệnh Online: https://taimuihongsg.com/dat-hen-kham-benh/